ULUSLARARASI SULAMA VE DRENAJ KOMİSYONU (ICID) DÜNYA MİRASI SULAMA YAPILARI (WHIS) ÖDÜLÜ
Dünya Mirası Sulama Yapıları (WHIS) Ödülü; Uluslararası Sulama ve Drenaj Komisyonu (ICID) 2014 yılından beri, her yıl, 100 yıldan daha eski ve faal olan ya da arşiv değeri olan sulama yapılarına verilmektedir.
Genel Müdürlüğümüz, envanterinde bulunan tarihi su yapılarının tanıtılması amacıyla, Dünya Mirası Sulama Yapıları kategorisinde verilen ödüle üç kez başvuruda bulunulmuş olup,
• 2023 yılında, DSİ 17. Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde yer alan “Şamran Kanalı”,
• 2024 yılında, DSİ 5. Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde yer alan “Gölpınar-Hitit Barajı”,
• 2025 yılında, DSİ 4. Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde yer alan “Konya Beyşehir Regülatörü (Taş Köprü)”
Dünya Mirası Sulama Yapıları Listesinde yer almaya hak kazanmıştır (https://icid-ciid.org/award/whis#HIS ).
Şamran Kanalı, Doğu Anadolu Bölgesi’nde Urartu, Babil, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve nihayetinde Türkiye’de, uygarlığın beşiği Anadolu topraklarında yer almaktadır. Kanalın tarihi Urartular Dönemine dayanmakta olup Urartu Kralı Minua (MÖ.810-875) döneminde yaklaşık 2800 yıl önce inşa edilmiştir. 2010 yılında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Kültür ve Turizm Bakanlığı, suyu yerel çiftçilerin kullanımına sunmak ve turist çekmek adına rehabilitasyon projesini gerçekleştirmiş olup sulama kanalları aktif olarak kullanılmaktadır. Tarihi su yapısı turistlerin ilgi odağı haline gelmiş olup her yıl binlerce turist tarafından ziyaret edilmektedir. Yarım aya benzeyen yapısıyla halk tarafından “Uğurlu Yer" olarak adlandırılan ve çağlar boyunca adını değiştirmeden varlığını sürdüren Şamran Kanalı, günümüzde sevilerek söylenen "Edremit Van’a bakar, içinden Şamran akar" dizeleriyle yaşamaya devam etmektedir.
Beyşehir Regülatörü (Taş Köprü), tarih öncesi dönemlerden itibaren birçok medeniyete ev sahipliği yapmış Beyşehir Gölünün çıkış noktasında bulunan Beyşehir Regülatörü (Taş Köprü), Konya Ovası Sulama Projesi’nin merkezinde yer alarak, bölgedeki su kaynaklarının daha verimli kullanılmasını sağlamaktadır. Regülatör, tarımsal üretime sağladığı katma değerle birlikte Beyşehir Gölünün su seviyesini kontrol ederek taşkın zararlarının azaltılması hizmet etmektedir.
Yapımı 24 Aralık 1912 tarihinde tamamlanan Beyşehir Regülatörü, yalnızca bir su kontrol yapısı olarak değil, aynı zamanda Osmanlı’nın modern mühendislik projelerinden biri olarak büyük bir öneme sahiptir. Yapının mimari estetiği, tarihi değeri ve fonksiyonel başarısı nedeniyle Beyşehir’in en önemli kültürel miraslarından biri haline gelmiştir.
Bugün Konya Ovası Sulamasının en güzel sanat yapısı olan 113 yıllık ve halen faal durumda olan Beyşehir Regülâtörü, yapıldığı dönemden günümüze ulaşmış ve bölgenin zengin tarihine tanıklık etmektedir.
Genel Müdürlüğümüz, envanterinde bulunan tarihi su yapılarının tanıtılması amacıyla, Dünya Mirası Sulama Yapıları kategorisinde verilen ödüle üç kez başvuruda bulunulmuş olup,
• 2023 yılında, DSİ 17. Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde yer alan “Şamran Kanalı”,
• 2024 yılında, DSİ 5. Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde yer alan “Gölpınar-Hitit Barajı”,
• 2025 yılında, DSİ 4. Bölge Müdürlüğü sınırları içerisinde yer alan “Konya Beyşehir Regülatörü (Taş Köprü)”
Dünya Mirası Sulama Yapıları Listesinde yer almaya hak kazanmıştır (https://icid-ciid.org/award/whis#HIS ).
Şamran Kanalı, Doğu Anadolu Bölgesi’nde Urartu, Babil, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve nihayetinde Türkiye’de, uygarlığın beşiği Anadolu topraklarında yer almaktadır. Kanalın tarihi Urartular Dönemine dayanmakta olup Urartu Kralı Minua (MÖ.810-875) döneminde yaklaşık 2800 yıl önce inşa edilmiştir. 2010 yılında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve Kültür ve Turizm Bakanlığı, suyu yerel çiftçilerin kullanımına sunmak ve turist çekmek adına rehabilitasyon projesini gerçekleştirmiş olup sulama kanalları aktif olarak kullanılmaktadır. Tarihi su yapısı turistlerin ilgi odağı haline gelmiş olup her yıl binlerce turist tarafından ziyaret edilmektedir. Yarım aya benzeyen yapısıyla halk tarafından “Uğurlu Yer" olarak adlandırılan ve çağlar boyunca adını değiştirmeden varlığını sürdüren Şamran Kanalı, günümüzde sevilerek söylenen "Edremit Van’a bakar, içinden Şamran akar" dizeleriyle yaşamaya devam etmektedir.
Tarihi Şamran Kanalı
Tarihi Şamran Kanalı
|
Şamran Kanalı ICID WHIS Ödülüve Setifikası
Gölpınar Hitit Barajı, M.Ö. 13. yüzyılda Hititler tarafından inşa edilmiştir. Baraj vasıtasıyla toplanan su cazibeli olarak 1,3 km uzaklıkta yer alan Alaca Höyük antik şehrine ulaştırılmıştır. Alaca Höyük antik şehri, Çorum ilinde, su kültü, tarımsal sulama ve su yönetimi açısından günümüze önemli izler bırakan tarihi bir merkezdir. Alaca Höyük, Hititlerin başkenti olan Hattuşa (Boğazköy) şehrinin 34 km. kuzeyinde yer almaktadır.
Hitit Barajının yeniden bir baraj olarak ve rekreasyon alanı olarak turizme kazandırılması konusunda 2015 yılında başlatılan rekreasyon ve arkeopark projesi çalışmaları 2018 yılında tamamlanmıştır.
Günümüzde küçük bir gölet gibi gözüken barajın savakları, su dinlendirme havuzu, geçirgenliği azaltan kil sıvaları ile döneminin önemli su mühendisliği harikalarından biri olduğu düşünülmektedir. Baraj su seviyesini kontrol eden bölümü ise başlı başına bir yapıt olarak kabul edilmektedir.
Günümüzde fonksiyonlarını devam ettiren baraj, 3324 yıl öncesinde olduğu gibi Alaca Höyük çiftçileri tarafından tarımsal sulamada halen kullanılmaktadır.
Hitit Barajının yeniden bir baraj olarak ve rekreasyon alanı olarak turizme kazandırılması konusunda 2015 yılında başlatılan rekreasyon ve arkeopark projesi çalışmaları 2018 yılında tamamlanmıştır.
Günümüzde küçük bir gölet gibi gözüken barajın savakları, su dinlendirme havuzu, geçirgenliği azaltan kil sıvaları ile döneminin önemli su mühendisliği harikalarından biri olduğu düşünülmektedir. Baraj su seviyesini kontrol eden bölümü ise başlı başına bir yapıt olarak kabul edilmektedir.
Günümüzde fonksiyonlarını devam ettiren baraj, 3324 yıl öncesinde olduğu gibi Alaca Höyük çiftçileri tarafından tarımsal sulamada halen kullanılmaktadır.
Tarihi Gölpınar Hitit Barajı
Alacahöyük Gölpınar Hitit Barajı ICID WHIS Ödülü ve Sertifikası |
Yapımı 24 Aralık 1912 tarihinde tamamlanan Beyşehir Regülatörü, yalnızca bir su kontrol yapısı olarak değil, aynı zamanda Osmanlı’nın modern mühendislik projelerinden biri olarak büyük bir öneme sahiptir. Yapının mimari estetiği, tarihi değeri ve fonksiyonel başarısı nedeniyle Beyşehir’in en önemli kültürel miraslarından biri haline gelmiştir.
Bugün Konya Ovası Sulamasının en güzel sanat yapısı olan 113 yıllık ve halen faal durumda olan Beyşehir Regülâtörü, yapıldığı dönemden günümüze ulaşmış ve bölgenin zengin tarihine tanıklık etmektedir.
Beyşehir Regülatörü ICID WHIS Ödülü
