Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü

Bölgemiz su ve toprak potansiyeli olarak Türkiye geneline göre oldukça zengin sayılabilecek bir yöreyi temsil etmektedir. Yuvarlatılmış değerlerle, bölgemizdeki tarım arazileri toplam 1 550 000 ha’dır. DSİ Etüd neticelerine göre tasnif edilen ova miktarı 518 000 ha, sulamaya elverişli arazi 462 000 ha ve bunun ekonomik olarak sulanabilir miktarı yeraltı sulamaları dahil 390 000 ha civarındadır. 17 000 ha'lık yeraltı sulamaları ile birlikte halen bu miktarın yaklaşık 129 000 ha'lık bölümü sulanmaktadır. Önceki yıllarda inşaatları bitirilerek işletmeye açılan başlıca sulamalarımız: Amasya bahçeleri, Gümüşhacıköy, Uluköy, Suluova, Yerkozlu Karabük, Tokat, Erbaa, Zile, Niksar, Bedirkale ve Çadırkaya sulamalarıdır. Ayrıca Bafra Ovası, Erbaa Karayaka, Yukarı Kazova II. Merhale Projesinde kısmen de olsa yaklaşık 18 000 ha’ lık alanda sulama gerçekleşmiştir. Bu sulamalarla Amasya ve Tokat illerimizin verimli tarım alanlarında belli bir noktaya gelinmiş olmaktadır. Bölge olarak bundan sonraki hedefimiz ise yöremizin sahil kesiminde yer alan ve toplam büyüklüğü 130 000 ha'ı bulan Çarşamba ve Bafra ovaları ile iç kesimde Amasya, Tokat, Çorum ve Yozgat İllerinde Aşağı Çekerek I.Merhale Projesi'ne dahil takriben 42 000 ha, Samsun ilimizde toplam alanı yaklaşık 15 000 ha’ı bulan Ladik-Derinöz ve Vezirköprü Ovaları ve yine Sinop İlimizde toplam alanı yaklaşık 9 000 ha ‘ı bulan Karasu ve Saraydüzü Ovaları sulamalarını realize ederek yöre halkının hizmetine sunmaktır.

Bölgemizin yerüstü suyu potansiyeli yaklaşık 15,9 milyar m³ yeraltı suyu emniyetli işletme potansiyeli ise 892 milyon m³ dür.

Hidroelektrik potansiyel olarak bölgemizde toplam 13,058 milyar kwh/yıl üretim yapacak kapasite vardır. Bu miktar, kurulu güç olarak 3 754 MW ’a tekabül etmektedir. Bu potansiyelin ülke genelindeki potansiyele oranı %8 civarındadır. Enerji maksatlı önemli projelerimizden yapım sırası ile Almus, Hasan Uğurlu, Suat Uğurlu, Altınkaya Baraj ve Hidroelektrik Santralları ile Köklüce HES, Ataköy Barajı ve HES ve Derbent Baraj ve HES inşaatları bitirilerek işletmeye açılan ve EİAŞ ‘a devredilen tesislerdir. Bunlardan Hasan Uğurlu Santralında 1,217 milyar kWh/yıl, Suat Uğurlu Santralında 0,345 milyar kWh/yıl, Almus Santralında 0,099 milyar kWh/yıl, Altınkaya Hidroelektrik Santralında 1,632 milyar kWh/yıl, Ataköy Hidroelektrik Santralında 0,08 milyar kWh/yıl Köklüce Hidroelektrik Santralında 0,588 milyar kWh/yıl ve Derbent Hidroelektrik Santralında 0,257 milyar kWh/yıl olmak üzere taplam 4,151 milyar kWh/yıl enerji üretimi yapılmaktadır. Buna göre, bölgemizin hidroelektrik potansiyelinin % 32 'lük bölümü gerçekleştirilerek üretime alınmış olmaktadır.

Bundan sonra gerçekleştirilecek önemli enerji projelerimiz ise 1986 yılında uygulama programına girmiş olup ulaşım yolları site tesisleri derivasyon tünelleri ve krete ulaşım tünelleri tamamlanmış olan Boyabat Barajı ve HES Projesi ile Aşağı Kelkit ve Ordu Projeleridir. Boyabat Projesinde 513 MW kurulu güçle 1,468 milyar kWh/yıl, 3 barajla 5 santralı bulunan Ordu Projesinde 352 MW kurulu güçle 1,129 milyar kWh/yıl ve 5 adet nehir santralından oluşan Aşağı Kelkit Projesinde ise 227 MW kurulu güçle 1,862 milyar kWh/yıl enerji üretimi planlanmıştır.

Boyabat Projesi 2005 mali yılı bütçe görüşmelerinde bütçe komisyonuna verilen bir önerge ile 2005 yılı yatırım programına yeni iş olarak alınmış ve ana tesislerin özel sektör, tarafından 4628 sayılı yasaya göre inşaatına başlanmıştır.

Ordu Projesinin ünitelerinden olan Topçam Barajı ve HES İnşaatı ayrı bir ünite olarak ele alınarak planlama raporu hazırlanmış ve 1996 yılı sonunda ihale edilmiştir. Diğer üniteler den Darıca Regülatörü ve Darıca I HES'in inşaatı 4628sayılı yasaya göre tamamlanmış veyakın bir tarihte deneme üretimine başlayacaktır.

17 000ha ’lık yeraltı sulamaları dahil 390 000 ha olan bölgenin “ekonomik olarak sulanabilir arazi potansiyeli” ile 13,058 milyar kWh/yıl olan “enerji potansiyeli” nin uzun vadeli programlardaki uygulama aşamaları açısından durumu illere göre ve bölge toplamı olarak miktar ve oranları sayfa 28 ’de verilmiştir.

Netice olarak, Bölge Müdürlüğü teşkilatımız, çoğunluğu Yeşilırmak havzasında olmak üzere Kızılırmak ve Doğu Karadeniz havzalarında pek çok proje sahasına hizmet götürmek veya ilerde götürülmek üzere ön inceleme,planlama, kesin proje, inşaat ve işletme safhalarında faaliyetlerde bulunmaktadır.