DSİ’ DEN KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ’ NE DEV PROJE…
DSİ Genel Müdürlüğü tarafından KKTC’nin uzun vadeli su ihtiyacını karşılanması için plânlanan “Boru Hattı ile KKTC’ye Su İletimi Projesi” başlatıldı.
DSİ ile boru hattının mühendislik projesini gerçekleştirecek olan Alsim Alarko şirketi arasındaki mutabakat zaptı, 7 Ekim 2005 tarihinde Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı’nda düzenlenen merasimle imzalandı. Merasime; Başbakan Yardımcısı ve Devlet Bakanı Doç. Dr. Abdüllâtif Şener, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Dr. M. Hilmi Güler, KKTC Büyükelçisi Tamer Gazioğlu, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığı Müsteşarı Doç. Dr. Sami Demirbilek, DSİ Genel Müdürü Prof. Dr. Veysel Eroğlu, yetkililer ve basın mensupları iştirak etti.
Proje ile yıllık 75 milyon m3 suyun Anamur Dragon Çayı üzerinde tesis edilecek olan Alaköprü Barajı’ndan alınarak, KKTC’ye taşınması ve Girne yakınlarında inşa edilecek Geçitköy Barajı’na aktarılması hedefleniyor. Deniz seviyesinin 250 metre aşağısında askıda döşenecek olan 1 600 mm çaplı yüksek yoğunluklu polietilen (HDPE) boru hattının toplam uzunluğu ise 78 kilometre.
Türkiye’den KKTC’ye iletilecek suyun 15 milyon m3’ü Lefkoşa yakınlarında inşa edilecek arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra içme suyu maksatlı olarak kullanılacak. Kalan 60 milyon m3 suyun ise Meserya Ovası’nda 7 650 hektarlık bölümün sulanmasında kullanılması plânlanıyor.
Ülkemizden temin edilecek suların, günümüzde nüfusu yaklaşık 240 000 olarak tahmin edilen ve 2035 yılında ise toplam nüfusunun 350 000 olacağı hesaplanan KKTC’nin içme ve kullanma suyu ihtiyacını uzun vadeli olarak karşılayabileceği öngörülüyor. Yapılan hesaplamalara göre günümüzde KKTC’de tarıma elverişli araziler % 52 seviyesinde ve bu alanın da ancak % 8’inde sulu tarım yapılabiliyor. Çalışan toplam nüfusun % 18’i ise tarım sektöründe istihdam ediliyor. Ülkede içme ve kullanma suyunun tamamı, zirai sulama suyunun ise büyük bir kısmı, yer altı su kaynaklarından elde ediliyor. Ancak fazla çekim sebebiyle yer altı su kaynaklarında “tuzlanma” problemi ortaya çıkıyor. Mevcut durumda karşılanamayan içme ve kullanma suyu ihtiyacı yıllık 8,4 milyon m3 ve bu açığın 2035 yılında yaklaşık 32 milyon m3 olacağı tahmin ediliyor.
DSİ Genel Müdürlüğü tarafından bu problemleri çözmek maksadıyla Mart 2004’te tamamlanan “KKTC Su Master Plânı” çalışması ile KKTC’nin mevcut ve kullanılabilir su kaynakları potansiyeli; içme, kullanma tarım, turizm ve sanayi suyu ihtiyaçları ve kaynakların ihtiyaçlara göre en verimli şekilde değerlendirilme yolları araştırıldı. Çalışma neticelerine göre öncelikle yüzey suyu potansiyelinin değerlendirilmesi için 6 adet depolama tesisi yapımı, içme suyu iletimindeki aksaklıkların giderilmesi için Kumköy – Serhatköy İsale Hattı’nın yenilenmesi ve su açığının kapatılması maksadıyla da Türkiye’den su iletilmesi öngörüldü.
ŞENER: “PROJE KKTC’NİN KALKINMASI AÇISINDAN ÖNEMLİ”
Merasimde bir konuşma yapan Başbakan Yardımcısı ve Devlet Bakanı Doç. Dr. Abdüllâtif Şener, uzun yıllardır KKTC’ye yönelik bir ambargo olduğunu hatırlatarak “Böylesine ağır ve haksız bir ekonomik baskı altında hangi ülke olsa zor dönemler geçirir. Bu açıdan bakıldığında biz Kıbrıs meselesini bir millî dava olarak görüyoruz ve KKTC ekonomisinin gelişmesi, burada yaşayan vatandaşlarımızın refah seviyesinin yükselmesi adına Türkiye Cumhuriyeti olarak her türlü desteği vermekteyiz. KKTC’nin gelişmesine büyük katkı sağlayacak olan bu proje de en önemli desteklerimizden birisidir.” diye konuştu.
KKTC ekonomisinin 3 yılda % 34 oranında büyüdüğüne dikkat çeken Şener “Ülkede 2002 yılında kişi başına düşen millî gelir 4 400 ABD Doları iken, 2005 yılı için 9 300 ABD Doları olarak tahmin ediliyor. KKTC’de ambargo ortamına rağmen tarım, ticaret, sanayi, eğitim ve turizm sektörlerinde büyük gelişmeler yaşanıyor. Ekonomik gelişmenin hızlanmasının da büyük oranda yapısal konuların çözümüne bağlı olduğu aşikârdır. Bu yüzden de su, elektrik ve doğal gaz altyapı konularında hassasız.” şeklinde konuştu.
GÜLER: “BU SULAR KKTC’YE İLÂÇ GİBİ GELECEK”
Merasimde bir konuşma yapan Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanı Dr. M. Hilmi Güler ise KKTC’ye Boru Hattı ile Su İletimi Projesi’ni elektrik ve doğal gaz sevk edilmesi projelerinin izleyeceğini belirterek “Güzel KKTC için proje atağı, bir nevi yeni Barış Harekâtı başlatıyoruz. Bu sular KKTC’ye ilâç gibi gelecek.” dedi.
Günümüzde suyun petrolden daha önemli hale geldiğini ifade eden Güler “Suyun stratejik önemini biliyoruz ve son damlasına kadar kullanmak için somut projeler gerçekleştiriyoruz. DSİ bu noktada DPT ile koordineli ve yoğun bir şekilde çalışma içinde bulunuyor. Yaptığımız hesaplamalara göre Cumhuriyetimizin 100. Yılı’nda yani 2023’te suyumuzu son damlasına kadar kullanacağız. Petrol arar gibi su arıyoruz. Bulduğumuzda ilâve yatırımlar gelecek. Türkiye’nin her noktasında yer altı kaynaklarını araştırıyoruz. Yer altındaki boşlukları tespit ederek denize kan sular ile doldurmayı plânlıyoruz. Yani doğal gazı depolar gibi suyu da depolamayı düşünüyoruz.” diye konuştu.
DSİ Genel Müdürü Prof. Dr. Veysel Eroğlu ise merasimde bir sunum gerçekleştirerek; KKTC’de DSİ tarafından yapılan mevcut su yapıları, KKTC Su Master Plânı ve bu plân dahilinde önerilen 6 depolama tesisi hakkında bilgiler verdi.
Yapılan konuşmaların ardından DSİ ile Alsim Alarko şirketi arasında yapılan Uygulama Projesi Protokolü imzalandı.
DSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Basın Müşavirliği
10.10.2005
